นักกีฬา กับ การพนัน

กีฬากับการพนันไม่ใช่ของที่เกิดมาคู่กัน กีฬาเล่นแล้วได้เหงื่อ ได้สุขภาพที่ดี การพนันเล่นแล้วเครียด สุขภาพย่ำแย่ ยิ่งกว่านั้นหากนักกีฬาหมกมุ่นกับการพนันอาจจะส่งผลกระทบทั้งกับตัวนักกีฬา และเกมการแข่งขัน

การล็อกสกอร์ ล็อกผลการแข่งขัน เพื่อผลทางการพนันหรือผลด้านอื่นๆ อาจทำได้โดยการจ้าง นักกีฬา สตาฟฟ์โค้ช ผู้จัดการทีม กรรมการ ฯลฯ เป็นปัญหาใหญ่ที่วงการกีฬาต้องการหยุด…หยุด การคอรัปชั่นที่เป็นเสมือนมะเร็งร้ายทำลายวงการกีฬา

การห้ามนักกีฬาและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในวงการกีฬายุ่งเกี่ยวกับการพนันจึงกลายเป็นข้อห้ามสำคัญบางประเทศมีกฎหมายห้าม สหพันธ์/ สมาคมกีฬาบางประเภทกำหนดเป็นกฎระเบียบ รวมถึงสนับสนุนให้เกิดหน่วยงานเฝ้าระวังการทุจริตโดยเฉพาะกรณีที่เกี่ยวข้องกับการพนันบทลงโทษผู้ฝ่าฝืนคือ การปรับ การแบนแบบมีระยะเวลากำหนด และการแบนตลอดชีวิตโทษเหล่านี้ถือเป็นโทษที่รุนแรงกว่าการทำผิดกฎกติกาในสนามแบบเทียบกันไม่ได้

สหรัฐอเมริกา เป็นประเทศหนึ่งที่มีกฎหมาย “ห้ามนักกีฬาเกี่ยวข้องกับการ พนันและการโฆษณาการพนันทุกชนิดโดยเด็ดขาดไม่ว่าจะเป็นนักกีฬาอาชีพหรือสมัครเล่น” ชื่อ Professional and Amateur Sports Protection Act 1992 โดย สภาคองเกรสของสหรัฐฯ ให้เหตุผลในการออกกฎหมายไว้ 3 ประการคือ

1. เพื่อให้เกิดการควบคุมการดำเนินการของรัฐเกี่ยวกับการพนันที่เกี่ยวกับกีฬา

2. เพื่อคงไว้ซึ่งคุณค่าและความดีงามของการกีฬา

3. เพื่อลดการแพร่กระจายของการพนันในหมู่เด็กและเยาวชนของสหรัฐฯ

อย่างไรก็ดี กฎหมายฉบับนี้กลับยกเว้นการบังคับใช้ใน 4 รัฐ ได้แก่ โอเรกอน เดลารแวร์ มอนแตน่า และเนวาดา (ซึ่งมีเมืองที่สำคัญสำหรับอุตสาหกรรมการพนันคือ ลาสเวกัส)

บาสเก็ตบอล NBA (National Basketball Association) ถือเป็นลีกการแข่งขันบาสเก็ตบอลอาชีพโด่งดังที่สุดของทวีปอเมริกาเหนือ (สหรัฐอเมริกาและแคนาดา) เป็นลีกกีฬาอาชีพแรกที่มีโค้ชหลักเป็นคนผิว ดำ และมีนักบาสชั้นนำของโลกเล่นอยู่เป็นจำนวนมาก

NBA กำหนดกฎกติกาและระเบียบต่างๆ ใน Constitution and By-laws of The National Basketball Association ระบุ “ห้ามมิให้นักบาสเก็ตบอลเล่นพนันทายผลการแข่งขันบาส NBA” รวมถึงห้ามผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่นๆ เช่นกรรมการและสมาชิกของ NBA ด้วยการควบคุมสองระดับ (คือกฎหมายสหรัฐฯ และ กฎกติกาของ NBA) น่าจะเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำ ให้ผู้คนเชื่อว่า NBA เป็นแฟร์เกมไม่มีการล็อกผลการแข่งขัน

เทนนิส สหพันธ์เทนนิสนานาชาติสมาคมเทนนิสอาชีพชาย สมาคมเทนนิส อาชีพหญิง และคณะกรรมการจัดการแข่งขันเทนนิสแกรนด์สแลมได้ร่วมกันก่อตั้ง TIU (Tennis Integrity Unit) เพื่อทำหน้าที่กำหนดหลักปฏิบัติ หรือ Code of conduct ที่เข้มงวดต่อนักกีฬาและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการแข่งขันเทนนิสทุกฝ่าย “ห้ามยุ่งเกี่ยว กับการพนันเทนนิสโดยเด็ดขาด”

TIU เป็นที่รู้จักทั่วโลกเมื่อสั่งลงโทษแบน 18 เดือน และปรับ 175,000 บาท นักเทนนิสชาวไทย จตุพร ณ ลำพูน หลังตรวจพบว่ามีชื่อลงทะเบียนแทงพนันการแข่งขันเทนนิสออนไลน์แม้จะแทงพนันเพียงไม่กี่ครั้งและอาจไม่ได้พนันในรายการที่ตนเองแข่งขัน

ฟุตบอล พรีเมียร์ลีกของอังกฤษ เป็นลีกการแข่งขันฟุตบอลเก่าแก่และคนไทยนิยมเล่นพนันมากที่สุด จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่สมาคมฟุตบอลอังกฤษ ตระหนักถึงความเลวร้ายของการพนันและพยายามปกป้องฟุตบอลจากธุรกิจการพนัน โดยกฎระเบียบของสมาคมชื่อ Rules of the Association 2015-2016 กำหนดเรื่องการห้ามเล่นพนันไว้อย่างชัดเจน เรียกว่า Betting Rules ระบุว่า “ห้ามผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสมาคม เช่น นักฟุตบอล ผู้จัดการทีม กรรมการ สตาฟฟ์โค้ช ฯลฯ เล่นการพนันฟุตบอลโดยเด็ดขาดไม่ว่าจะโดยทางตรงหรือทางอ้อมรวมถึงการบอกข้อมูลการซื้อขายนักเตะให้บุคคลภายนอกทราบ”

ที่น่าสนใจไม่น้อยกว่าการห้ามนักกีฬาและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสมาคมฯ ยุ่งกับการพนันฟุตบอลทั้งในและต่างประเทศคือ คำขวัญบนโปสเตอร์ประชาสัมพันธ์ “ไม่เล่น การพนัน” ของสมาคมฯที่ว่า “Your Reputation, Your Responsibility, Your Career” แปลเป็นไทยได้ว่า “มันคือ ‘เกียรติ’ ‘ความรับผิดชอบ’ และ ‘อาชีพ’ ของคุณ”

ยิ่งกว่านั้น ยูฟ่า หรือสหพันธ์ฟุตบอลแห่งยุโรป (UEFA – Union of European Football Associations) ได้ร่วมมือกับ “บริษัทสปอร์ตเรดาร์” พัฒนาระบบเฝ้าระวังข้อมูลทางการพนันและตรวจปัญหาการล็อคผลกีฬา โดยสปอร์ตเรดาร์มีสำนักงานสาขานับร้อยแห่งทั่วโลกครอบคลุมทุกภูมิภาคมีระบบการจัดเก็บข้อมูลที่ทันสมัย

แม้สปอร์ตเรดาร์จะมีธุรกิจหลักคือ การขายข้อมูลทุกประเภททุกชนิดของทุก กีฬาทั่วโลกและยํ้าว่า “พวกเขาไม่ได้มีหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดหรือผู้ล้มบอล แต่มีหน้าที่นำเสนอข้อมูลที่ได้รับมาให้กับองค์กรที่รับผิดชอบ” แต่ก็เป็นข่าวดังเมื่อสปอร์ตเรดาร์ ตรวจพบความผิดปกติในเกมการแข่งขันฟุตบอลซีเกมส์ 2015 ระหว่าง ติมอร์เลสเตกับ มาเลเซีย จึงส่งเรื่องให้เจ้าภาพเพื่อส่งต่อให้กับสำนักงานสืบสวนการกระทำทุจริตของ ประเทศสิงคโปร์ จนนำ ไปสู่การจับกุมผู้ว่าจ้างล้มบอลชาวสิงคโปร์ ราเจนดราน อาร์ คูรูซามี พร้อมกับผู้สมรู้ร่วมคิด ทั้งผู้จัดการทีมและอดีตนักเตะของติมอร์

ประเทศไทย อดีตนักเตะทีมชาติไทยที่ผันตัวเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนฟุตบอล ทีมชาติไทย ‘ซิโก้’ เกียรติศักดิ์ เสนาเมือง มี 4 วินัยกฎเหล็ก “ขอให้นักเตะทุกคนร่วมกันปฏิบัติเคร่งครัด คือ ห้ามดื่มเหล้า ห้ามสูบบุหรี่ ห้ามหนีเที่ยว และ ห้ามเล่น การพนัน เพราะมันไม่ดีกับการเป็นนักกีฬา” และบอกว่าด้วย “ถ้าใครปฏิบัติไม่ได้… ในการแข่งขันรายการต่อไป หากไม่มีชื่อติดทีมชาติก็จะมาว่ากันไม่ได้”

บริษัทไทยพรีเมียร์ลีกได้ว่าจ้างบริษัทสปอร์ตเรดาร์เข้ามาตรวจสอบการแข่งขันฟุตบอลลีกอาชีพเมืองไทยทั้งไทยพรีเมียร์ลีก ดิวิชั่น 1 ดิวิชั่น 2 รวมถึงรายการอื่นๆ ในประเทศไทย ว่าคู่ใดเข้าข่ายน่าสงสัยเรื่องการล้มบอลหรือล็อกผลการแข่งขัน

พ.ร.บ. ส่งเสริมกีฬาอาชีพ พ.ศ. 2556 ให้ความสำคัญกับปัญหา “การล้มกีฬา” โดยให้นิยามความหมายว่า “การเข้าแข่งขันกีฬาอาชีพโดยแสร้งแพ้ หรือโดยกระทําการหรือไม่กระทําการแข่งขันกีฬาอาชีพโดยมีเจตนาทุจริต และให้หมายรวมถึงการเข้าแข่งขันกีฬาอาชีพโดยสมยอมกันเพื่อให้ผลการแข่งขันเป็นไปตามที่กําหนดไว้เป็นการล่วงหน้า” และ กำหนดโทษผู้ฝ่าฝืนเป็นโทษอาญา

ทว่าการไล่จับคนทำผิดการมีกฎระเบียบและกฎหมายเคร่งครัดย่อมไม่มี ทางจัดการปัญหาได้เต็มร้อย ถ้าต้องการให้ การล้มกีฬา ล็อกผลการแข่งขัน มะเร็งร้ายทำลายวงการกีฬาหมดไป ทุกฝ่ายต้องช่วยกันผลักดันให้ “คนวงการ กีฬาเลิกยุ่งเกี่ยวกับการพนัน”